ដោយ ឃឹម សារ៉ង
សមាជិក ម្នាក់នៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) បានឲ្យដឹងថា គ.ជ.ប.ពុំមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីធ្វើការសម្រេចដ៏មានភាពឯករាជមួយលើការលុបឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ដែលបានធ្វើកន្លងទៅ ឲ្យសមទៅនឹងឯករាជភាពរបស់ខ្លួនឡើយ ដោយខ្លូនពឹងផ្អែកលើស្មៀននិងក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ដែលជាអ្នកជាប់ឆ្នោតតាមរយៈគណបក្សនយោបាយតែប៉ុណ្ណោះ។
លោកមេធាវី សោម ច័ន្ទឌីណា ដែលជាសមាជិកម្នាក់នៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ដែលមានសមាជិកសរុបចំនួន៩នាក់នោះ មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងឋានៈជាសមាជិកមួយរូបនៃគ.ជ.ប. លោកបានតវ៉ាតាំងពីដំបូងដៃចំពោះការសម្រេចដោយខ្វះមូលដ្ឋានឯកសារ ទាំងអស់នោះ ៖ «នៅពេលដែល គ.ជ.ប. បានធ្វើការពិនិត្យការស្រង់របស់ស្មៀនឃុំសង្កាត់ ក៏ដូចជាក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ទូទាំងប្រទេស យកមកធ្វើការពិនិត្យ ខ្ញុំឃើញថា អ្នកដែលមានឯកសារសំអាង ក្នុងការឈានដល់ការលុបវាតិចតួចពេក ដែលយើងគិតថា មិនអាចទទួលយកបាន។ អ៊ីចឹងហើយបានជានៅក្នុងដំណាក់កាលនៃការប្រជុំគ្នា ក្នុងការពិនិត្យឯកសារនៃការស្រង់ ក៏ដូចជា ភស្តុតាងសំអាងនៃការលុប ខ្ញុំឃើញថា អត់មានអ្វី ដែលមកសំអាងថា ឈ្មោះ ២០-៣០នាក់ ដែលស្រង់មកហ្នឹង គាត់ស្លាប់មែន។ អ្នកដែលផ្លាស់ចេញ គឺមានឯកសារបញ្ជាក់ថា អ្នក ១ពាន់២ពាន់ មួយម៉ឺន ពីរម៉ឺននាក់ បានផ្លាស់ចេញមែន គឺវាអត់ ឃើញតែស្នាមឆូតទៅលើបញ្ជី ១០២៥ហ្នឹង ហើយធ្វើការអះអាងដោយអាជ្ញាធរឃុំសង្កាត់ មេភូមិ ឬក៏ប៉ូលិសប៉ុស្តិ៍។ អ៊ីចឹងហើយ បានជាខ្ញុំបានតវ៉ាថា ធ្វើរបៀបនេះ គឺអត់ត្រឹមត្រូវទេ»។
សូមជំរាបថា ទំរង់១០២៥ ដែលគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បានប្រើប្រាស់ក្នុងពេលកន្លងមក គឺជាទម្រង់ដែលប្រើក្នុងគោលដៅដើម្បីកាត់បន្ថយការបំប៉ោងចំនួនអ្នក បោះឆ្នោតឬលុបបំបាត់ឈ្មោះខ្មោចចេញពីបញ្ជីអ្នកបោះឆ្នោត។
ទម្រង់១០២៥នេះ តម្រូវឲ្យលុបឈ្មោះអ្នកស្លាប់ អ្នកគ្មានឈ្មោះក្នុងឃុំ ឬក្នុងសង្កាត់ អ្នកដូរទីលំនៅ អ្នកមានឈ្មោះស្ទួនឬមានឈ្មោះពីរដងក្នុងបញ្ជី និងអ្នកដែលកំពុងជាប់ក្នុងពន្ធនាគារ។
ការអនុវត្តមិនត្រឹមត្រូវរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដោយមានការយល់ព្រម ពី គ.ជ.ប. លើទម្រង់ ១០២៥នេះ បណ្តាលឲ្យពលរដ្ឋច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ បាត់បង់សិទ្ធិបោះឆ្នោត។
សូមជម្រាបថា ការវាយតម្លៃបឋមៗ ទាក់ទងនឹងការបោះឆ្នោតទើបកន្លងផុតទៅនេះ ឲ្យដឹងថា ការបាត់ឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតពីបញ្ជីអ្នកបោះឆ្នោត គឺជាភាពមិនប្រក្រតីដ៏ធំជាង គេបំផុតមួយ ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។
ទោះបីក្រុមគណបក្សប្រឆាំង ដែលទើបបានប្រកាសថា ការបាត់ឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតថា មានរហូតដល់ទៅជាង ពីរលាននាក់ក្តី ក៏សេចក្តីរាយការណ៍បឋមៗដោយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍ សហគមន៍អឺរុប បានប៉ាន់ចំនួនអ្នកបាត់ឈ្មោះនោះថា មានប្រមាណ ៥០ពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះ៕
