ដោយ សាន សុវិទ្យ
ជនជាតិ ខ្មែររស់នៅប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោកបាននិងកំពុងរៀបចំធ្វើសកម្មភាព ផ្សេងៗដើម្បីទាមទារឲ្យទាហានថៃដែលឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរនៅតំបន់ ប្រាសាទព្រះវិហារ គោរពបូរណភាពដែនដីកម្ពុជា។
ទាហាន ខ្មែរអង្គុយជាមួយទាហានថៃនៅលើផ្លូវឆ្ពោះទៅវត្តមួយ នៅក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ ជាប់ព្រំដែនថៃក្នុងខេត្តព្រះវិហារ នាថ្ងៃទី ១៧ កក្កដា ២០០៨ ។
ពលរដ្ឋខ្មែរនិងខ្មែរ-អាមេរិកាំងនៅរដ្ឋVirginia ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននិងនៅរដ្ឋម៉ារីឡែន មានគម្រោងធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានទូតថៃ លើវិថីវិសខនស៊ិន សង្កាត់ហ្ចចថាវន៍ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី១១ សីហានេះ ពីម៉ោង១០ព្រឹកដល់ម៉ោង២រសៀល។
លោក ខិនណិត ឃិវ នៃសមាគមអង្គរ សង្កត់ធ្ងន់ពីគោលបំណងរបស់បាតុកម្មសំខាន់មួយទៀតគឺការបញ្ចៀសការបង្ហូរឈាម ៖ «ពួក ខ្ញុំធ្វើហ្នឹង ដើម្បីបំណងជៀសវាងសង្រ្គាមធំ ហើយដើម្បីជៀសវាងសង្គ្រាមធំហ្នឹង គឺសូមឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃដកទ័ពចេញ ហើយគិតគ្នាដោយសន្តិវិធី ដោយDiplomatic (ការទូត) អ៊ីចឹងទៅ។ ហ្នឹងជារឿងធំបំផុតហើយ ពួកខ្ញុំនៅ Virginia, Maryland ទាំងអស់គ្នាទៅធ្វើ[បាតុកម្ម]ថ្ងៃហ្នឹង គឺបំណងធំដើម្បីបញ្ចៀសសង្គ្រាមតែម្ដង»។
សមាគមអង្គរក៏សូមអញ្ជើញបងប្អូនរួមជាតិទៅចូលរួមបាតុកម្មនេះឲ្យ បានកុះករដើម្បីបង្ហាញឲ្យថៃឃើញថា ខ្មែរមិនថានៅទីណា ក៏នៅតែជាខ្មែរ មានឈាមជ័រនិងតពូជអំបូរពីខ្មែរអង្គរ។
ខណៈនេះ នៅលើប្រព័ន្ធអ៊ិនថឹណិត ក្នុងវ៉ឹបសៃថ៍ ឈ្មោះ www.petitiononline.com មានញត្តិប្រភេទអសន្យាណូមួយរបស់ខ្មែរដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស ប្តឹងទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) និងសហរដ្ឋអាមេរិក (ស.រ.អា.) អំពីការដែលរដ្ឋាភិបាលថៃបានប្រើកងកម្លាំងយោធាចូលរំលោភឈ្លានពាន អធិបតេយ្យខ្មែរ។
ញត្តិទាមទារឲ្យថៃដកទ័ពចេញជាបន្ទាន់ គោរពសាលដីកាតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិក្រុងឡាអេ ឆ្នាំ១៩៦២ ប្រគល់មកឲ្យខ្មែរវិញនូវថ្មចម្លាក់និងវត្ថុបូរាណផ្សេងៗដែលថៃ លួចយកជាម្ចាស់យូរឆ្នាំមកហើយ និងសុំឲ្យទាំងអ.ស.ប. ទាំងស.រ.អា. ធ្វើអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហារវាងខ្មែរនិងថៃនេះ។
លោក ស៊ិដនីយ លៀង ម្ចាស់វិទ្យុសំឡេងកុលបុត្រខ្មែរនិងជាមន្ត្រីនៃមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាព សហគមន៍ក្រុងឡូវែល រដ្ឋម៉ាស្សាឈូសិត្ស ដែលជាអ្នកសរសេរញត្តិ ៨-ខ ដាក់បញ្ចូលប្រព័ន្ធអ៊ិនថឹណិតឲ្យខ្មែរនៅទូទាំងពិភពលោកនាំគ្នាចុះ ហត្ថលេខា មានប្រសាសន៍ថា មកទល់ពេលនេះមានអ្នកចុះហត្ថលេខាទាំងលើអ៊ិនថឹណិត ទាំងលើក្រដាសជាង ២ពាន់នាក់ហើយ។
លោកក៏ឲ្យដឹងផងដែរថា បងប្អូនរួមជាតិដែលរស់នៅប្រទេសបារាំង ក៏បានសុំបកប្រែញត្តិជាភាសាបារាំងនិងនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ក៏សុំ បកប្រែដែរដើម្បីឲ្យខ្មែរនៅអឺរ៉ុបបានចូលរួមចុះហត្ថលេខាផង។
ក្រៅពីនេះ លោក ស៊ិដនីយ ក៏ឲ្យដឹងថា បងប្អូនខ្មែរនៅឡូវែល បាននាំគ្នារៃអង្គាសប្រាក់បានមួយចំនួន សម្រាប់ផ្ញើទៅប្រគេនព្រះសង្ឃនិងជួយពលរដ្ឋនៅតំបន់ព្រះវិហារ និងយោធាជួរមុខ ទាំងនៅប្រាសាទព្រះវិហារ ទាំងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំលើខ្នងភ្នំដងរែក ៖ «យើងរៃ ឥឡូវបានលុយពីរបីរយដែរ ហើយនៅពេលរៃលុយបានគ្រប់គ្រាន់ នឹងផ្ញើទៅ»។
ខាងសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ក៏មានការអំពាវនាវស្វែងរកថវិកាដើម្បីផ្ញើមកជួយជនរួមឈាមខ្មែរនៅកម្ពុជាផងដែរ។
លោកប្រធានសហព័ន្ធ ថាច់ ង៉ុកថាច់ មានប្រសាសន៍ថា មកទល់នឹងពេលនេះ លោកនៅមិនទាន់ជ្រាបច្បាស់នៅឡើយទេថា ប្រមែប្រមូលបានបច្ច័យប៉ុន្មានហើយ សម្រាប់ជួយឧបត្ថម្ភព្រះសង្ឃនិងគ្រហស្តនៅវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ដែលបានត្រូវថៃកាន់កាប់នោះ តែលោកកត់សម្គាល់ថា នៅខាងថៃ ខ្មែរបាត់វត្តតែមួយ តែនៅខាងយៀកណាម ខ្មែរបាត់វត្តដល់ទៅ៥០០។
លោក ថាច់ ង៉ុកថាច់ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «ខ្ញុំចង់រំឭកថា រឿងវត្តប្រាសាទក្ដី រឿងប្រាសាទព្រះវិហារក្ដី គឺថា វាជារបស់ខ្មែរទូទៅ មិនថាតែក្រោមទេ។ រឿងធំមួយទៀត ក៏ចង់រំឭកឲ្យបងប្អូនខ្មែរយើងថា ការប្រអូសប្រទាញរឿងវត្តប្រាសាទហ្នឹង វាចាំបាច់ចំពោះខ្មែរ ប៉ុន្តែសូមឲ្យបងប្អូនខ្មែរ និងខ្មែរក្រោម កុំភ្លេចថា មានវត្តជាង ៥០០វត្តទៀត ដែលកំពុងតែបាត់បង់រាល់ថ្ងៃ។ ដូច្នេះហើយ ត្រូវតែរំឭករឿងហ្នឹង។ ការបាត់បង់ទៅសៀមក្ដី ទៅយួនក្ដី គឺជាភារកិច្ចរបស់ខ្មែរទាំងអស់ ត្រូវតែរំឭកគ្នា ទាមទារតែវត្តបា្រសាទមួយ ប៉ុន្តែយើងបាត់ព្រះវិហារដល់ទៅជាង ៥០០»៕
